Google chào giá 400 triệu USD/năm bản quyền tác phẩm VN

Nguyễn Trọng Tạo: Gần đây một người có trách nhiệm đàm đạo mời tôi tham gia Ban vận động thành lập Hiệp hội tác giả dịch giả phi hư cấu VN tôi thấy đây là việc hay rất cần thiết ở thời buổi hội nhập và đặc biệt là hội nhập Internet. Nhưng tôi không còn nhiều thời gian để thực hiện những công việc của mình nên câu trả lời của tôi đang để ngỏ.

Đầu tháng tôi nhận được "Thông báo pháp lý" của Google về việc tham gia/phản đối quét và sử dụng tác phẩm của mình trên Google do một vụ kiện tập thể đến Google và rốt cuộc là sẽ có một sự "thu xếp" giữa nguyên đơn và bị đơn. Google dự kiến sẽ trả 34 5 triệu USD để thiết lập và tài trợ cho các hoạt động ban đầu của Cơ quan Đăng ký cùng ít nhất là 45 triệu USD thanh toán tiền mặt cho những người nắm giữ bản quyền các cuốn sách và phụ trang mà Google quét vào trước ngày 05/5/2009. Còn giờ đây Google đang chào giá 400 triệu USD/ năm cho bản quyền tác phẩm Việt Nam. Một chào giá mà phía VN chưa bao giờ mơ thấy.

Tuy nhiên nếu các thỏa thuận không đạt được thì từ 4/9/2009 Google sẽ NGỪNG QUÉT các tác trang web VN. Vậy chúng ta sẽ tìm ở đâu những bài viết những tác phẩm của VN trên cỗ máy tìm kiếm số 1 thế giới?

Lâu nay tôi thầm cám ơn Google với sự cảm phục sâu sắc dù bản quyền của tôi có bị xâm hại. Và tôi hy vọng Google sẽ vừa quét lưu trữ vừa tôn trọng bản quyền của bất cứ tác giả nào.

Mời bạn đọc tiếp để hiểu rõ hơn vấn đề và cùng trao đổi với Google và "Những người nắm giữ bản quyền VN"

Một thỏa thuận bản quyền với Google sẽ là cơ hội lớn cho các tác giả Việt Nam nhưng cũng đặt ra một tình thế với nhiều hệ lụy mà giới xuất bản trong nước chưa thể hình dung sẽ xử lý ra sao.

Tác phẩm Việt Nam tìm kiếm trên Google

Mất trắng nếu không đạt thỏa thuận

"Nếu không có trong tay Giấy phép mở trung tâm có thể sẽ bị người sử dụng (Google) từ chối đàm phán ký kết và cũng không thúc đẩy việc trả tiền cho chủ sở hữu quyền". Bà Đoàn Thị Lam Luyến Giám đốc Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả văn học Việt Nam

Tất cả các xuất bản phẩm Việt Nam sẽ không tồn tại trên bất kỳ cơ sở dữ liệu tìm kiếm nào của Google - trang công cụ tìm kiếm có lượng truy cập lớn nhất thế giới. Đó là một trong số những điều sẽ xảy ra nếu Việt Nam không đạt được thỏa thuận bản quyền với Google sau ngày 4-9-2009.

Google đã gửi Thông báo pháp lý đến Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả văn học Việt Nam - tổ chức đại diện quản lý tập thể quyền tác giả để thương thảo. Theo đó ngày 7-10-2009 Google sẽ trở thành bị đơn trong một vụ kiện tập thể liên quan đến quyền quét và sử dụng sách và phụ trang.

Để đối phó Google dàn xếp bằng lời hứa sẽ thanh toán 60 USD khi thực hiện mỗi lần số hóa cho người nắm giữ bản quyền (bao gồm nhà xuất bản và tác giả). Tiếp đó Google sẽ thanh toán 63% doanh thu từ mỗi lần sử dụng cho những người nắm giữ bản quyền.

Thời hạn cuối cùng để các tác giả và nhà xuất bản bên ngoài nước Mỹ không tham gia hoặc phản đối thỏa thuận nêu trên là 4-9-2009. Ngược lại nếu đồng ý dàn xếp Google sẽ được quyền hợp pháp khi quét và duy trì cơ sở dữ liệu điện tử về các cuốn sách và phụ trang xuất bản bên ngoài nước Mỹ. Thậm chí đối với những ấn phẩm không còn xuất bản nữa nếu được phép của những người nắm giữ bản quyền Google có thể bán quyền truy cập cơ sở dữ liệu và tổ chức đăng ký mua đặt quảng cáo trên bất kỳ trang nào của cuốn sách đó cũng như tận dụng các tính năng thương mại khác của sách. 

Tác phẩm nào được trả bản quyền?

Khái niệm "sách" được Google giải thích trong Thông báo pháp lý là những ấn phẩm có bản quyền ví dụ như tiểu thuyết sách giáo khoa các bài phê bình và các văn bản khác đã được xuất bản hoặc phân phối theo dạng bản cứng trước hoặc vào ngày 5.1.2009. "Các phụ trang" bao gồm bất kỳ văn bản hay tài liệu khác ví dụ: lời tựa bài luận văn bài thơ lời trích dẫn các lá thư lời bài hát tranh minh họa tờ nhạc biểu đồ và đồ thị có trong một cuốn sách được xuất bản trước hoặc vào ngày 5-1-2009.

Tuy nhiên rắc rối ở đây là Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả văn học Việt Nam chỉ đại diện quản lý quyền sử dụng các tác phẩm hư cấu cho hơn 1.000 nhà văn trong khi đó số lượng tác phẩm phi hư cấu được sử dụng trong môi trường số lại không nhỏ.

Trên thực tế theo thống kê của Google có tới 3/4 lượng tác phẩm trong tổng số 4.400 đầu sách được Google số hóa là ấn phẩm phi hư cấu. Thế nhưng đến thời điểm tháng 7 này Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả văn học Việt Nam mới chỉ đạt được thỏa thuận với Hội Xuất bản và một số nhà xuất bản trong nước. Số còn lại gần 3.000 tác giả thì trung tâm chưa nhận được ủy thác.

Do vậy để có đủ tư cách đại diện cho các tác giả bà Đoàn Thị Lam Luyến Giám đốc Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả văn học Việt Nam đã tính tới phương án xin Chính phủ cho Giấy phép mở. Đây là loại giấy phép cho phép tổ chức quản lý tập thể được quyền sử dụng toàn bộ kho tác phẩm ở quốc gia đó (hoặc của toàn thế giới) có liên quan đến quyền do tổ chức quản lý tập thể này quản lý không phụ thuộc vào việc chủ sở hữu quyền đã ủy thác cho tổ chức đó quyền quản lý hay không.

Mặt khác theo nhận định của bà Luyến thực tế hiện nay các sách hư cấu (văn học) và các sách phi hư cấu (giáo trình từ điển sách khoa học kỹ thuật khoa học tự nhiên khoa học xã hội tác phẩm báo chí bài báo khoa học...) đều có lượng độc giả nhất định; thậm chí lượng độc giả của các tác phẩm phi hư cấu còn lớn hơn rất nhiều. Bởi vậy nếu chỉ có các tác giả thuộc Hội Nhà văn được bảo vệ mà các tác giả phi hư cấu bị bỏ rơi thì khó có thể đảm bảo tính công bằng và hiệu quả của pháp luật về quyền tác giả trong khi về lý thuyết lẫn thực tiễn quyền lợi của cả hai nhóm đều như nhau. Do đó ngày 9-7 Ban vận động thành lập Hiệp hội Quyền tác giả phi hư cấu đã có cuộc họp để xúc tiến quá trình thành lập.

Ngoài ra bà Luyến cũng đã gửi Bộ Nội vụ kiến nghị đề xuất mở rộng phạm vi quản lý quyền của Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả văn học Việt Nam. Theo đó trung tâm được phép quản lý các tác giả không chỉ là thành viên của Hội Nhà văn Việt Nam mà là tất cả chủ sở hữu quyền của các tác phẩm viết được thể hiện dưới dạng chữ in (trừ cơ sở dữ liệu).

Nguy cơ bị... kiện lại

Vào tháng 6-2006 Nhà xuất bản La Martiniere (Pháp) từng khởi kiện Google vì đã tung lên mạng các trích đoạn trong 100 đầu sách của nhà xuất bản này khi không được phép. La Martiniere đòi Google bồi thường 100.000 euro cho mỗi đầu sách bị sử dụng trái phép. Đối tượng của vụ kiện ngoài Google Pháp còn là công ty mẹ - Tập đoàn Google Mỹ.

Nếu Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả văn học Việt Nam đồng ý thương lượng với Google thì sau ngày 4-9-2009 các trang web trong nước có thể sẽ bị "làm khó" nếu không trả mức tương đương như "ông lớn" Google (60 USD cho một lần số hóa và 63% doanh thu cho mỗi lần sử dụng). Thế nhưng nếu trung tâm nhượng bộ hoặc ưu đãi các trang web này thì sẽ phá vỡ cam kết cạnh tranh lành mạnh và có thể phải đối mặt với nguy cơ bị Google kiện lại.

Ngược lại nếu các trang web trong nước không dàn xếp được về bản quyền và không "phá giá" của Google thì từ sau ngày thỏa thuận với Google có hiệu lực chủ website sẽ không được phép đăng tải bất kỳ tác phẩm nào của hơn 4.000 tác giả đã bán cho Google (bản danh sách tác giả - tác phẩm này sẽ được đăng công khai trên website của Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả văn học Việt Nam) nếu không muốn bị đưa ra tòa. 

Tuy nhiên ngoài những bất lợi nói trên nếu đồng ý với đề nghị của Google và nếu Google nghiêm túc thực hiện thỏa thuận thì hằng năm các nhà xuất bản và các tác giả Việt Nam sẽ có một số tiền không nhỏ. "Trong tương lai 3 "nhà": nhà văn nhà giáo nhà báo sẽ hưởng lợi từ việc này vì tính sơ sơ hằng năm trung tâm sẽ thu khoảng 300 - 400 triệu USD tiền bồi thường bản quyền từ Google" bà Luyến nhẩm tính. Đấy là chưa kể khi số hóa trên internet các xuất bản phẩm sẽ được Google đo "nhiệt" bằng lượng độc giả truy cập...  

Thành lập văn phòng dự án thỏa thuận với Google

Hôm qua (9-7) Trung tâm Quyền tác giả văn học Việt Nam (VLCC) cho biết đã nhận được sự liên hệ trực tiếp từ phía luật sư của Google đề nghị đàm phán để đạt được một thỏa thuận liên quan đến hoạt động số hóa sách trên cơ sở phù hợp các quy định pháp luật Việt Nam và quốc tế. VLCC đã thành lập văn phòng dự án tham gia thỏa thuận với Google về việc số hóa các cuốn sách của tác giả Việt Nam với nhiệm vụ chính:

- Tập hợp và tuyên truyền pháp luật về quyền tác giả không chỉ đến các tác giả các nhà xuất bản có sách được số hóa bởi Google mà còn đến các chủ sở hữu quyền tác giả trên toàn lãnh thổ Việt Nam.

- Liên hệ đàm phán với luật sư Google về việc sử dụng các tác phẩm bao gồm các cuốn sách đã được số hóa (hơn 4.000 cuốn) và các cuốn sách đang trong kế hoạch số hóa.

- Tập hợp phân loại và hình thành cơ sở dữ liệu về các cuốn sách đã được Google số hóa. Thu tiền bồi thường từ phía Google và phân phối tiền bồi thường đến các chủ sở hữu quyền tác giả tại Việt Nam.

- Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ sở hữu quyền tác giả tại Việt Nam khi Google vi phạm các điều khoản trong thỏa thuận.

Google phải chi 125 triệu USD

Vào cuối năm 2004 Google từng công bố dự án thư viện (Google books Library Project - GLP). Sau đó Google đã thông báo với một số thư viện về việc số hóa sách và các bài viết khác của những thư viện đó. Cụ thể là Google đã số hóa hơn bảy triệu cuốn sách trong đó có một số sách có tác quyền tại Mỹ.

Và những người sử dụng Google có thể truy cập vào địa chỉ books.google.com để xem một đoạn giới thiệu sách trực tuyến có bản quyền hoặc sẽ trả tiền để được xem toàn bộ nội dung. Người sử dụng cũng có thể mua bản copy của sách hoặc in ra. Tháng 2-2009 Google cung cấp tài liệu điện tử dành riêng cho điện thoại di động với hai triệu bản sách được cập nhật cho người dùng trên toàn thế giới.

Một số thư viện đã trở thành đối tác của Google để thông qua các thư viện này Google nhận được quyền sử dụng tác phẩm từ các nhà xuất bản và tác giả... Tuy nhiên vẫn còn rất nhiều nhà xuất bản hiệp hội chưa thỏa thuận được tác quyền với Google nhưng vẫn bị Google sử dụng tác phẩm.

Tại Hội chợ sách Frankfurt 2005 các tập đoàn xuất bản Simon & Schuster Penguin và ba nhà xuất bản McGraw-Hill Pearson Education John Wiley & Sons thuộc Hiệp hội Các nhà xuất bản Mỹ đã đệ đơn kiện buộc Google phải dừng việc scan sách rồi đưa lên mạng vì vi phạm Luật Bản quyền.

Đến cuối tháng 10-2008 Google và các nhà xuất bản này đã đồng ý dàn xếp. Google chấp nhận nộp 125 triệu USD bao gồm 34 5 triệu USD cho Book Rights Registry (một tổ chức phi lợi nhuận chịu trách nhiệm lưu trữ thông tin bản quyền và điều phối việc thanh toán chi phí). Thông qua Book Rights Registry Google cũng sẽ trả ít nhất 45 triệu USD (khoảng 810 tỷ đồng) cho chủ tác quyền các tác phẩm vào đúng hoặc trước ngày 5-5-2009 với mức 60 USD/tác phẩm hoàn chỉnh. Google cũng sẽ thanh toán án phí của Hiệp hội Tác giả và Hiệp hội Các nhà xuất bản Mỹ.

Doanh thu có được từ việc bán thuê bao và quảng cáo thông qua chương trình tìm kiếm của Google được chia theo tỷ lệ 63%-37%. Người giữ bản quyền sách được hưởng 63%. Ngược lại Google sẽ có thể đưa lên các trang của mình hàng triệu cuốn sách và tài liệu khác đã được bảo hộ quyền tác giả được các thư viện lớn nhất nước Mỹ cung cấp trong dự án thư viện của Google.

Jimbo

Home run! Great slgu

Home run! Great slgunigg with that answer! http://bivawzrt.com [url=http://twsuwqciw.com]twsuwqciw[/url] [link=http://wsecxj.com]wsecxj[/link]

Dash

An An ineilltgent point of view, well expressed! Thanks!

Dash

An An ineilltgent point of view, well expressed! Thanks!

Leaidan

With the bases loade

With the bases loaded you struck us out with that anrews! http://pxgulua.com [url=http://ticmiiu.com]ticmiiu[/url] [link=http://nryvdkq.com]nryvdkq[/link]

Trix

This forum needed sh

This forum needed shknaig up and you've just done that. Great post! http://wzvczd.com [url=http://fbjjcfmczcu.com]fbjjcfmczcu[/url] [link=http://oynvwguf.com]oynvwguf[/link]

Janeece

That's a smart way o

That's a smart way of thnkiing about it.

Rumor

A little rationality

A little rationality lifts the quality of the debate here. Thanks for cobtrinuting!

Civil Engineer Website

Chìm xuồng?

Vụ bản quyền Google sao im ắng thế nhỉ

Tran Thi Truong

thu gui Nguyen Trong Tao

Anh Tao oi anh mo Tien phong cuoi tuan vua roi (17 hay 18/7/09) de thay cau tra loi giai phap cua Luat su Nguyen Hung Quang. Theo em viec in lang la tot nhat vi da co nguoi kien ho minh roi ( cai nguoi do/ don vi do ho gui cho chung ta cai thu do do). Minh im lang la minh dong y voi nhung gi google se tra cho minh thong qua cai nguoi/ cai don vi gui thu cho minh do (sau khi Toa an Hoa Ky mo phien toa ve viec nay). Google da chu dong lam viec nay de thanh toan cho cac tac gia VN va toan cau.
Theo em khong can phai thong qua mot tap the VN nao nua. Anh nghien cuu them nhe. Thuy Kha dang o Da nang nen thu anh hoi ho ong Nguyen Khoa Diem em chua co cau tra loi.T

dreamer

Did you count the zeros correctly?

400 millions? It s a joke if you consider what Google paid for US book companies!

Check your math (if you know any!).